De wettelijke verdeling ongedaan maken

De wettelijke verdeling kan ongedaan worden gemaakt. Artikel 4:18 BW noemt daarvoor twee dingen: een termijn van drie maanden en een notariële akte. In het dossier begint die termijn bij de overlijdensdatum. Drie maanden later staat als uiterste dag van die akte, niet als een algemene deadline voor de hele nalatenschap. De dag zelf is een rekensom op de kalender. De betekenis ervan blijft beperkt tot deze ene mogelijkheid en niet tot de rest van het dossier.

Zonder notariële akte is de verdeling in het dossier niet ongedaan. Een e-mail, een familiebericht of een aantekening in een gesprek is die akte niet. Het dossier vraagt het stuk zelf: de akte, de datum van passeren, en de notaris die haar heeft opgemaakt. Staat het stuk erin, dan is de bron de akte en niet artikel 4:13 als enige verdelingsregel. Staat het stuk er niet in, dan blijft de wettelijke verdeling de werkregel van het dossier.

Na een akte die de verdeling ongedaan maakt, klopt de eerdere toedeling niet meer als eindbeeld. De goederen staan dan niet langer als vanzelfsprekend alleen bij de langstlevende. De geldvorderingen van de kinderen staan dan niet langer als de uitkomst van artikel 4:13. Het dossier bewaart wel de oude regel, met de datum waarop zij gold, en zet daarnaast de akte als nieuw feit. Geschiedenis weggooien maakt de tijdlijn onleesbaar. Twee regels door elkaar laten staan zonder datum maakt haar dat ook.

De drie maanden zijn geen termijn om de nalatenschap af te ronden. Zij zijn ook geen termijn om te kiezen tussen zuiver aanvaarden, beneficiair aanvaarden of verwerpen. Die onderwerpen hebben hun eigen plek. In dit onderdeel van het dossier gaat het alleen om de vraag of de wettelijke verdeling met een notariële akte ongedaan is gemaakt. Een taak met een andere naam hoort niet op deze datum geplakt te worden alleen omdat drie maanden een rond getal is.

Ervazo maakt de akte niet en telt de drie maanden niet om tot een juridisch oordeel. Het programma legt de overlijdensdatum, de akte en het ontbreken van een akte vast. Ontbreekt het stuk na de termijn, dan blijft dat een feit in het dossier, geen uitspraak dat niemand meer iets kan inbrengen. De kalenderdatum blijft een hulplijn naast de stukken. De notaris, de rechter of de Belastingdienst beslist over de concrete zaak.