Uitvaartwensen vastleggen

Uitvaartwensen zijn praktisch. Begraven of cremeren, de plek, de muziek, wie spreekt, en wie niet hoeft te gissen op de dag zelf. In het levensdossier komt die keuze in gewone woorden te staan. Nog niet gekozen is een geldig antwoord. Een familie die moet raden tussen begraven en cremeren, verliest tijd op een dag die al vol is. Schrijf de plek met een naam, niet met een sfeer. Schrijf de muziek met een titel, als die ertoe doet. En schrijf de naam van de uitvaartverzorger als die al is gekozen, met een telefoonnummer dat iemand kan bellen zonder te zoeken.

Die tekst is een wens. Zij is geen beding dat een erfgenaam kan afdwingen zolang zij alleen in het levensdossier staat. Niemand dwingt met dit dossier een lied of een begraafplaats af. De mensen die de uitvaart regelen, lezen de wens om niet te hoeven gissen. Zij zijn er niet door gebonden zoals door een overeenkomst. Zeg dat in het dossier, in een zin bij de wens: dit is een wens, geen opdracht. Dan neemt een lezer de tekst niet voor iets stevigers dan zij is. Een wens die als bevel wordt gelezen, geeft wrijving op een dag die daar niet om vraagt.

Anders wordt het als een testament de wens echt bevat. Dan staat de tekst in de uiterste wil, niet alleen in een notitie. Het onderscheid is de vindplaats. Ligt de zin alleen in het levensdossier, dan is het een wens en geen afdwingbare clausule. Ligt dezelfde zin in het testament, dan is het een bepaling in die akte, en beoordeelt de notaris wat de reikwijdte daarvan is. Dit stuk zegt niet dat elke uitvaartzin in een testament afdwingbaar is. Het zegt alleen dat de notitie en de akte niet hetzelfde document zijn. Kopieer de wens niet naar een zelfgemaakte clausule en noem die een testament.

De kosten van de uitvaart zijn een ander onderwerp dan de wens. Een nota is pas een schuld in de nalatenschap als je haar vastlegt met bedrag en bron. De wens zelf heeft geen prijs in het levensdossier. Zet geen begroting bij de wens als die begroting nergens op papier staat. Na het overlijden komt de nota bij de schulden, met de datum van die nota. De boedel blijft peilen op de sterfdatum. Haal die momenten niet door elkaar. De muziekkeuze hoort niet in de boedelbeschrijving, en de nota hoort niet bij de wens alsof het dezelfde regel is.

Een uitvaartwens in het levensdossier zegt wat iemand wilde: begraven of cremeren, de plek, de muziek, en wie niet hoeft te gissen. Zolang die tekst alleen daar staat, is het een wens en geen afdwingbaar beding. Alleen als een testament de wens echt als uiterste wil bevat, ligt zij in een akte, en dan nog beoordeelt de notaris de reikwijdte. Dit stuk dwingt geen uitvaart af en noemt geen tarief of vrijstelling. Dit is geen juridisch advies en geen belastingadvies. Hoe de uitvaart in een concreet geval wordt geregeld, doen de nabestaanden met de wens in de hand.