Alle stukken

Erfrecht · 2026-04-02 · 6 minuten

De uitsluitingsclausule

Een uitsluitingsclausule staat in de akte, meestal in het testament van degene die nalaat. De clausule zegt dat wat de ontvanger krijgt, buiten elke huwelijksgemeenschap valt. Daardoor blijft die erfenis privé van de ontvanger, ook als die ontvanger getrouwd is. Zonder die zin in de akte neem je de uitsluiting niet aan. Het feit dat iemand iets heeft geërfd, is geen clausule. In het dossier schrijf je de zin over, met de datum van het testament en de naam van de notaris die de akte passeerde. Een parafrase in eigen woorden mag ernaast, maar zij vervangt de zin niet. Ervazo leest de akte niet voor je en vinkt de uitsluiting niet aan omdat een erfenis privé klinkt.

De clausule werkt voor de ontvanger persoonlijk. Wat hij of zij uit die nalatenschap krijgt, blijft van hem of haar, en valt niet in de gemeenschap met een echtgenoot of geregistreerd partner. Dat volgt uit de tekst, niet uit de aard van het goed. Een huis dat onder een uitsluitingsclausule is nagelaten, noteer je als privé van de ontvanger, met de clausule als bron. Zonder de clausule in het dossier blijft dat huis een vraag, geen privépost. Schrijf ook of de clausule spreekt over elke gemeenschap, of alleen over een bepaalde gemeenschap. Die woorden neem je over. Je vernauwt ze niet en je verbreedt ze niet omdat een latere situatie anders aanvoelt.

Een uitsluitingsclausule is iets anders dan de wettelijke regel over wat privé is. Bij een huwelijk in de wettelijke gemeenschap kan een erfenis soms al privé zijn, en soms juist niet. Die vraag hoort bij de datum van het huwelijk en bij de voorwaarden. De clausule zelf is een extra feit uit de akte van de gever. Leg beide vast als ze er allebei zijn, en meng ze niet tot één vinkje. Ontbreekt de akte, dan blijft het veld uitsluiting leeg. Een familieverhaal dat opa altijd alles buiten het huwelijk hield, is geen bron. Vraag het testament op en lees de clausule, of noteer dat het testament nog niet in het dossier zit.

Zet bij de verkrijging de naam van de ontvanger, de naam van de overledene en de vindplaats van de clausule. Schrijf erbij of de zin elke huwelijksgemeenschap uitsluit, in de woorden van de akte. Geen zin betekent geen aangenomen uitsluiting. Ervazo legt het feit vast en maakt de akte niet. Het programma geeft geen oordeel over het gevolg voor een later huwelijk of voor een latere scheiding.