Alle stukken

Erfrecht · 2025-12-25 · 6 minuten

De tweetrapsmaking

Een tweetrapsmaking is een clausule in een testament, geen wettelijke verdeling. De akte bepaalt dat iemand eerst baat heeft en dat een andere persoon later aan de beurt komt. Twee stappen, niet één verdeling op de sterfdag. In het dossier maak je die stappen zichtbaar: wie de eerste gerechtigde is, wie de volgende is, en de zin uit de akte die dat zegt. Je vervangt die zin niet door de regels van de wettelijke verdeling, ook niet als de eerste persoon de langstlevende partner is. Ervazo leest de clausule niet als synoniem van een ander stelsel.

Het eerste overlijden opent de eerste vraag. Wat krijgt de eerste persoon, op grond van welke zin, en welke goederen vallen eronder. Die vraag krijgt een eigen dossier of een eigen afgebakend deel, met de sterfdatum van de eerste overledene. Je boekt niet alvast de tweede stap alsof die vandaag afrekent. De tweede persoon heeft een eigen positie, die pas ontstaat zoals de akte dat zegt. Zolang de akte niet is overgenomen, blijft ook die positie een verwijzing naar een nog te lezen zin. Een familieverhaal over twee trappen is geen clausule.

Het tweede overlijden opent een tweede vraag, in een tweede bestand. Wie was de eerste gerechtigde, wat is er nog, en wat zegt de akte over de volgende persoon. Je voegt de twee sterfgevallen niet samen tot één boedel met één peildatum. Goederen kunnen in de tussentijd zijn verbruikt, verkocht of nog aanwezig. Wat daarvan vaststaat, noteer je met bron in het dossier waar het thuishoort. Wat niet vaststaat, blijft leeg. Een saldo dat beide overlijdens in één keer verrekent, verbergt de clausule. Ervazo koppelt de bestanden met een verwijzing en trekt ze niet in elkaar.

Bewaar de akte bij beide vragen, zodat niemand de clausule uit het hoofd hoeft na te vertellen. De twee bestanden blijven apart. Elk overlijden houdt zijn eigen peildatum. De datum van elke akte en de naam van de notaris horen erbij. Of de tweetrapsmaking in dit geval doet wat de familie denkt, laat je open. Ervazo maakt de clausule niet en geeft geen advies over de twee stappen.