Samenwonen zonder contract of testament

Samenwonen maakt iemand niet vanzelf erfgenaam. Zonder huwelijk, zonder geregistreerd partnerschap en zonder een regeling in een testament erft een samenwoner niet van rechtswege. In het dossier staat de feitelijke situatie apart van de erfrechtelijke rol. Gedeeld adres, gedeelde huishouding, een samenlevingscontract of het ontbreken daarvan: dat zijn feiten met een bron. De rol erfgenaam blijft leeg zolang huwelijk, partnerschap en testament die rol niet geven. Feiten en rol blijven twee regels.

Een samenlevingscontract is geen testament. Het kan afspraken bevatten over spullen of over de woning bij leven. Die afspraken horen bij het contract, als het contract in het dossier ligt. Zij worden niet overgetypt tot een erfdeel. Een clausule die wel iets over de nalatenschap zegt, blijft een clausule uit dat stuk, geen wettelijke verdeling. De wettelijke verdeling van artikel 4:13 BW vraagt een echtgenoot of een geregistreerd partner en een of meer kinderen. Een samenwoner zonder die status valt daar niet onder.

Voor de erfbelasting gebruikt de Belastingdienst eigen partnerbegrippen. Die begrippen kunnen uiteenlopen met de vraag of iemand erfgenaam is. Het dossier verwijst daarnaar en vult geen extra cijfers in. De belastinggroep van de samenwoner blijft een veld dat alleen wordt gezet als de voorwaarden van de Belastingdienst op deze persoon zijn toegepast in de bron die het dossier bewaart. De software kopieert de erfrechtelijke conclusie niet naar dat veld, en zij kopieert een fiscale indruk niet terug naar de rol erfgenaam.

In de lijst betrokkenen kan de samenwoner gewoon staan. De band is samenwoner, niet echtgenoot, zolang er geen huwelijk of geregistreerd partnerschap is. Correspondentie met die persoon over de woning of de inboedel blijft mogelijk. Een uitnodiging voor het portaal maakt niemand erfgenaam. Een sleutel van het huis evenmin. Alleen een stuk dat de rol draagt, vult de rol. Ontbreekt dat stuk, dan blijft de samenwoner zichtbaar als betrokkene zonder erfdeel.

Ervazo ordent de feiten over samenwonen en de stukken die er wel of niet zijn. Het rekent niet als advies, maakt geen akte en doet geen aangifte en geen betaling. De belastinggroep blijft een verwijzing naar de Belastingdienst, zonder zelfbedacht cijfer. De notaris, de rechter of de Belastingdienst beslist over de concrete zaak. Of iemand voor de belasting partner is, blijft een vraag voor de Belastingdienst en niet een vinkje naar analogie van het huwelijk.