Een onterfd kind en de legitieme portie

Een testament kan een kind onterven. Dat kind is dan geen erfgenaam voor een erfdeel. De legitieme portie gaat daarmee niet weg. Onterven haalt de legitieme niet weg. In het dossier verdwijnt het kind dus niet van de lijst betrokkenen. De rol erfgenaam staat uit, of zij staat als onterfd, met het testament als bron. Daarnaast blijft zichtbaar dat een legitieme portie kan worden ingeroepen. Die tweede regel is geen erfdeel.

De portie is niet automatisch een post met een bedrag. Zij wordt zelf ingeroepen, schriftelijk, binnen de vervaltermijn van vijf jaar na het overlijden uit artikel 4:85 BW. In het dossier van een onterfd kind liggen die feiten naast de onterving. Eerst het testament dat onterft. Dan, als het er is, de brief die de portie inroept. Zonder die brief is het kind onterfd en is de portie nog niet ingeroepen. Het programma maakt van de onterving niet stilletjes een inroeping.

Een voorbeeld maakt de breuk leesbaar, zonder een eurobedrag. Stel een partner en twee kinderen. Het versterferfdeel van een kind is dan een derde. De legitieme portie is de helft daarvan, dus een zesde van de massa. In het dossier kan die breuk als toelichting bij de legitimaris staan: een zesde van de massa, niet een zesde van een willekeurige lijst bezittingen. Het is een voorbeeld van de maatstaf. Het is geen afgeronde aanspraak.

De massa kent schenkingen en schulden. Een schenking die meetelt, hoort als post met bron. Een schuld die de massa raakt, hoort bij de passiva, ook met bron. Wat niet bekend is, blijft open. Ervazo doet de imputatie van giften niet volledig. Het programma haalt giften niet uit zichzelf van de portie af en telt niet zelf welke schenking in welke mate meetelt. Een vereenvoudigde breuk in het dossier is daarom geen eindbedrag.

Het onterfde kind blijft een aparte betrokkene, met de onterving en eventueel de inroeping als eigen feiten. Geen voetnoot bij de langstlevende. Geen automatisch erfdeel. Ervazo ordent die feiten en rekent niet als advies. De breuk van een zesde blijft een toelichting bij de massa, geen uitbetaling. De notaris, de rechter of de Belastingdienst beslist over de concrete zaak. De massa en de breuk blijven een rekenhulp tot die beslissing er is.