Erfrecht · 2026-08-20 · 6 minuten
De legitieme portie is geen recht op goederen
De legitieme portie is de helft van het versterferfdeel. Artikel 4:63 en verder maakt daar een vordering in geld van. Geen recht op een bepaald huis. Geen recht op een bepaald sieraad. Geen recht om een stoel uit de inboedel aan te wijzen en die mee te nemen omdat de portie dat zou dekken. In het dossier staat de portie daarom als geldvordering. Zij staat niet als toedeling van een boedelpost aan de legitimaris.
Een wens om de ring of het huis te krijgen, hoort elders als die wens er is. In een testament kan een legaat staan. In een afspraak tussen erfgenamen kan een verdeling van spullen staan. Dat zijn andere regels dan de legitieme portie. Het dossier houdt ze uit elkaar. De ring blijft een goed met een eigen lot. De legitieme blijft een bedrag in geld. Wie die twee aan elkaar koppelt zonder stuk, laat het dossier iets zeggen wat de wet niet zegt.
De vordering hoort bij een persoon, met de grondslag legitieme portie. Er staat of zij is ingeroepen, want zonder inroeping is zij geen vaststaande post. Het bedrag blijft leeg tot er een berekening is met bron. De helft van het versterferfdeel is de maatstaf, niet een getal dat de software zelf afrondt. Schulden en schenkingen kunnen de massa raken. Wat daarvan niet in het dossier staat, wordt niet bijgeschat. Een leeg bedrag blijft leeg.
Een legitimaris die ook erfgenaam is, heeft twee rollen als de stukken dat zeggen. De ene rol is het erfdeel, een breuk van de nalatenschap. De andere rol is de legitieme, een vordering in geld voor zover die aan de orde is. Die rollen niet samenvouwen tot één percentage. Een legitimaris die geen erfgenaam is, staat niet als mede-eigenaar van de woning. De woning kan in de boedel blijven terwijl de portie een geldregel is.
Ervazo legt de vordering in geld vast en wijst geen huis en geen sieraad toe op grond van de legitieme. Het programma maakt geen akte en doet geen betaling. Het rekent niet als advies. Een gewenst voorwerp krijgt geen eigenaar via deze post. De notaris, de rechter of de Belastingdienst beslist over de concrete zaak. Een gewenst voorwerp blijft een gewenst voorwerp tot een stuk er een andere grond voor geeft.