Alle stukken

Erfrecht · 2026-01-26 · 6 minuten

Gewone verblijfplaats en een rechtskeuze

Bij een overlijden met een grensoverschrijdend element wijst verordening 650/2012 in de regel naar de gewone verblijfplaats op het moment van overlijden voor het toepasselijke erfrecht. Dat is het uitgangspunt dat je in het dossier noteert, niet een conclusie die de software trekt. Er kan een uitzondering zijn: een geldige keuze in een testament voor het recht van de nationaliteit van de overledene. Alleen die twee punten horen in deze vastlegging. Je noteert waar deze persoon feitelijk woonde, en of het testament zo'n keuze bevat. Meer artikelen uit de verordening haal je er niet bij. Verdere bepalingen vul je niet zelf in. De notaris kwalificeert of de woonplaats en de keuze standhouden.

De verordening beslist niet over de erfbelasting. Erfrecht en heffing blijven twee vragen. België en Duitsland kunnen nog steeds belasting heffen, ook als het erfrecht ergens anders ligt. Noteer dat de belastingvraag open is. Reken haar niet om vanuit de Nederlandse tabel omdat de woonplaats toevallig in een van die landen lag, en ook niet omdat zij er niet lag. Het land van de gewone verblijfplaats komt op een eigen regel, met de bron: een inschrijving, een huurcontract, een verklaring van de familie die je nog moet toetsen. Zolang de bron dun is, blijft de kwalificatie leeg. Je schrijft niet zelf dat de gewone verblijfplaats vaststaat omdat iemand daar vaak was. De notaris leest de feiten. Jij bewaart ze.

Lees het testament op een rechtskeuze voordat je het veld invult. Geen keuze gevonden na lezing is iets anders dan het testament nog niet gelezen. In het tweede geval blijft het veld leeg en staat er een taak. In het eerste geval noteer je dat je in dit stuk geen keuze voor het nationale recht hebt gezien, met de datum van de lezing en welk stuk je las. Neem de zin niet vrij over in eigen woorden die de keuze oprekken. De nationale wet die zou zijn gekozen, noteer je alleen zoals het testament haar noemt. Een paspoort alleen is geen rechtskeuze. Nationaliteit en keuze zijn twee velden. De notaris zegt of de keuze geldig is. Het dossier bewaart het stuk en de open vraag.

Ervazo legt de woonplaatsfeiten en de vraag naar een rechtskeuze vast naast het testament. Ervazo legt vast en rekent als een werkblad. Het werkblad wijst geen toepasselijk erfrecht aan en heft geen belasting. Het dient niets in en het betaalt niets. Verordening 650/2012 wordt hier niet verder uitgelegd dan de gewone verblijfplaats en de mogelijke keuze voor het nationale recht. Het programma vult geen artikel aan en het besluit niet of België of Duitsland heft. De notaris kwalificeert. Het werkblad rekent niet met een rechtsstelsel alsof het een tarief is. Tot de kwalificatie er is, blijven de velden een feitenlijst met bronnen, geen oordeel.