Geen vaste keuzetermijn van drie maanden

Een hardnekkig misverstand zegt dat een erfgenaam drie maanden heeft om te kiezen. De keuze is zuiver aanvaarden, beneficiair aanvaarden of verwerpen. Een vaste wettelijke termijn van drie maanden voor die keuze is er niet. In het dossier hoort daarom geen standaardtaak die drie maanden na het overlijden de keuze laat verlopen. Zo een datum verzint een termijn die de wet niet stelt. De keuze blijft leeg tot er een verklaring of een beschreven gedraging is.

Een belanghebbende kan de kantonrechter vragen een termijn te stellen. Dat staat in artikel 4:192 lid 2 BW. Pas als die termijn is gesteld, komt zij in het dossier, met de beslissing als bron en met de datum die de kantonrechter noemt. Een brief van een mede-erfgenaam die zelf een datum prikt, is die beslissing niet. Die brief kan als correspondentie bij de betrokkene liggen. Zij wordt niet omgezet in een wettelijke vervaldag.

Gedragen als erfgenaam kan intussen wel zuivere aanvaarding zijn. De keuze wacht dus niet vanzelf op een formulier, en zij wacht evenmin op het verstrijken van drie maanden. Goederen meenemen of verkopen kan zo een gedraging zijn. Het dossier beschrijft de handeling voorzichtig en zet haar niet vanzelf om in aanvaarding. Wel blijft de handeling in de tijdlijn staan, zodat niemand later denkt dat er nog geen enkel feit was omdat een termijn nog zou lopen.

Drie maanden komen wel voor bij een ander onderwerp. Schuldeisers mogen zich de eerste drie maanden niet op de nalatenschap verhalen. Dat is artikel 4:185 BW. Die regel gaat over verhaal, niet over de keuze van de erfgenaam. In het dossier krijgt zij een eigen regel, gerekend vanaf het overlijden, bij de schulden of bij de boedel als geheel. Zij krijgt niet het label keuzetermijn. Wie de twee data op één regel zet, mengt verhaal en aanvaarding.

Er is ook geen wettelijke termijn om een hele nalatenschap af te ronden. Drie maanden is daarvoor geen wet, en een andere ronde termijn evenmin, zolang geen stuk die datum stelt. Het dossier plant taken met een bron, niet met een verzonnen einddatum voor alles. Ervazo ordent die data en rekent niet als advies. De notaris, de rechter of de Belastingdienst beslist over de concrete zaak.