Erfrecht · 2026-04-16 · 6 minuten
Een codicil met de hand
Een codicil naar artikel 4:97 van het Burgerlijk Wetboek is alleen geldig als de maker het geheel met de hand heeft geschreven, gedateerd en zelf ondertekend. De tekst is dus niet getypt en niet geprint. Een handtekening onder een uitgeprint blad maakt dat blad geen codicil. De datum staat op hetzelfde papier, zodat later zichtbaar is op welke dag de maker schreef. De handtekening is die van de maker. Een paraaf van een huisgenoot of van een kind komt daar niet voor in de plaats. In het dossier hoort het stuk zelf of een leesbare opname, met de datum die erop staat. Ervazo stelt het codicil niet op. Het noteert of handschrift, datum en handtekening zichtbaar zijn.
Het codicil kan bepaalde kleren, bepaalde sieraden die iemand persoonlijk droeg, bepaalde huisraad en bepaalde boeken nalaten. Het gaat om stukken die je kunt aanwijzen, niet om een soort in het algemeen. Een zin die een ring, een jas of een titel noemt, is bruikbaar. Een zin die alleen spreekt over sieraden of over boeken zonder ze te noemen, laat open welk voorwerp is bedoeld. In de boedelbeschrijving blijft het goed een eigen post, met de naam van de persoon aan wie het codicil het toekent. De bron is het handgeschreven stuk, niet een herinnering aan een gesprek. Staat de naam van het goed niet letterlijk op papier, dan blijft de toedeling open. Ervazo vult geen voorwerp in dat het codicil niet noemt.
Het codicil kan ook zeggen dat die genoemde goederen buiten een huwelijksgemeenschap blijven. Dat is een zin over die spullen, niet over het hele vermogen. De zin heeft alleen zin als de goederen zelf zijn aangewezen. Een regel als mijn kinderen delen de sieraden voldoet niet, omdat de stukken niet zijn gespecificeerd. Schrijf in het dossier de letterlijke aanwijzing over: welk kledingstuk, welk sieraad, welk stuk huisraad, welk boek, en aan wie. Voeg toe of het codicil zegt dat dit goed buiten de gemeenschap valt. Ontbreekt die zin, dan noteer je dat het codicil daarover zwijgt. Je leidt die uitsluiting niet af uit de omstandigheid dat het een persoonlijk sieraad was. Het papier toont wat erop staat, en wat er niet op staat blijft een open veld.
Bewaar het codicil bij de stukken van de nalatenschap en noteer wie het papier in handen heeft. Een kopie in een map is een geheugensteun, geen vervanging van de vraag of het origineel nog bestaat. Komt er later een tweede handgeschreven blad, dan blijven beide datums zichtbaar. Je schrapt het oudere blad niet omdat het nieuwere er vollediger uitziet. Welk blad geldt, is een vraag voor de notaris. Ervazo legt de bladen naast elkaar en kiest niet. Het programma maakt geen akte en geeft geen oordeel over de geldigheid.